Ehliyet geri alma ve iade: bütün ihlaller ve psikoteknik şartı (2026)
Alkolden ceza puanına, kırmızı ışıktan drifte kadar hangi ihlalde belge ne kadar geri alınır, psiko-teknik nerede zorunludur, iade için ne gerekir? Tek tabloda ve adım adım.
Sürücü belgesi geri alınan ya da iptal edilen herkesin sorduğu sorular hep aynı: Ne kadar süre? Psikoteknik gerekiyor mu? Belgeyi nasıl geri alacağım? Bu arada araç kullanabilir miyim?
Bu rehber, 2026 değişiklikleri işlenmiş hâliyle bütün ihlalleri tek tabloda topluyor; sonra süreci adım adım, süreleriyle ve belgeleriyle anlatıyor. Sonunda başka bir yere bakmanız gerekmeyecek şekilde kurgulandı.
Önce kavramlar: geri alma, iptal, tedbiren geri alma
| Kavram | Anlamı | Sonrası |
|---|---|---|
| Geri alma | Belge belirli bir süre için alınır | Süre dolunca şartlar tamamlanırsa iade edilir |
| İptal | Belge ortadan kalkar | Yeniden almak için kursa dönülür, sınav verilir |
| Tedbiren geri alma | Yargı süreci kapsamında geçici alıkoyma | Kararın sonucuna bağlıdır |
Bütün ihlaller ve psikoteknik şartı — ana tablo
Aşağıdaki tablo, hangi ihlalde belgenin ne kadar süreyle geri alındığını ve iade için ne istendiğini gösterir. "Psikoteknik" sütunu, sizin için en kritik olan sütundur.
| İhlal | Madde | Yaptırım | İade şartı / psikoteknik |
|---|---|---|---|
| Alkol — 1. kez | m.48 | 25.000 TL · belge 6 ay | Psikoteknik istenmez |
| Alkol — 2. kez (5 yıl içinde) | m.48 | 50.000 TL · belge 2 yıl | Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi |
| Alkol — 3 ve üzeri | m.48 | 150.000 TL · belge 5 yıl (her seferinde) | Psikoteknik + psikiyatri |
| Alkol ölçümünü reddetmek | m.48 | 150.000 TL · belge 5 yıl | Süre + cezaların ödenmesi |
| Uyuşturucu / uyarıcı madde | m.48 | Belge iptal | 5 yıl + kurs + psikoteknik |
| Ceza puanı — 1. kez 100 | m.118 | Belge 2 ay | Eğitim |
| Ceza puanı — aynı yıl 2. kez 100 | m.118 | Belge 4 ay | Psikoteknik + psikiyatri |
| Ceza puanı — 1 yılda 3. kez | m.118 | Belge süresiz iptal | Kursa dönüş |
| Kırmızı ışık — 3 / 4 / 5. ihlal | m.47 | Belge 30 / 60 / 90 gün | Psikoteknik |
| Kırmızı ışık — 6. ihlal | m.47 | Belge iptal | Kursa dönüş |
| Hız — 1 yılda 5. geri alma | m.51 | Belge geri alınır | Psikoteknik + psikiyatri |
| Ters yön / saldırı amaçlı takip / araçtan inme | 7574 s.K. | Belge geri alınır | Psikoteknik; 5 yılda 2. kezde iptal |
| Drift (el freniyle döndürme) | m.67 | 140.000 TL · belge 60 gün · araç 60 gün men | Psikoteknik + psikiyatri; 5 yılda 2. kezde iptal |
| Motosiklette akrobatik hareket | m.66 | 46.000 TL · belge 60 gün · araç 60 gün men | Psikoteknik; 5 yılda 2. kezde iptal |
| Çakar / siren (izinsiz) | m.26 | 96.000 TL · belge 30 gün tekrarında 192.000 TL · 60 gün | 60 gün geri almada psikoteknik + psikiyatri |
| Plakasız araç / plaka değişikliği | m.23 | 46.000–280.000 TL · belge 30 / 60 gün | Cezaların tamamının ödenmesi |
| Takograf ihlalleri | m.31 | 75.000–370.000 TL · belge 30 / 90 gün | Cezaların tamamının ödenmesi |
| Ölümlü kazada asli kusur | m.118 | Belge 1 yıl | Psikoteknik otomatik değil; talep edilebilir |
| Aday sürücü — iptal | Ek m.17 | Belge iptal | Kursa başlamadan psikoteknik + psikiyatri ibrazı |
Tutarlar 2026 yılı içindir ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Kendi durumunuzda hangi maddenin uygulandığı tebligatınızda yazar.
Bütün ihlallerde ortak olan şart
2026 değişiklikleriyle birçok maddeye aynı cümle eklendi: geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Yani ödenmemiş tek bir eski ceza, bugünkü belgenizi teslim almanızı engeller.
Süreç: baştan sona sekiz adım
- Tespit ve tutanak. Belge yerinde geri alınır.
- Araç ne olur? Geçerli sürücü belgesi olan birine teslim edilir; kimse yoksa trafikten men edilir. Çekici ve otopark masrafı araç sahibine aittir.
- Tebligat. Hangi maddeye dayanıldığı, süre ve istenen belgeler burada yazar. Fotoğrafını çekin, kaybetmeyin.
- Cezaların ödenmesi. Tebliğden itibaren on beş gün içinde ödenirse dörtte bir indirim uygulanır (Kabahatler Kanunu). İtiraz da tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır.
- Psiko-teknik değerlendirme. Tebligatta isteniyorsa. Süre dolmadan önce planlayın.
- Psikiyatri muayenesi. Rapordan sonra 45 gün içinde başvurmak zorunludur.
- Sürenin dolması. Süre dolmadan yapılan iade başvurusu işleme alınmaz.
- Belgenin teslimi. Şartlar tamamsa belge iade edilir.
İşleyen bütün süreler tek tabloda
| Süre | Ne için | Kaçırılırsa |
|---|---|---|
| 15 gün | Cezaya itiraz (sulh ceza hâkimliği) / erken ödeme indirimi | İtiraz hakkı düşer, indirim kaybedilir |
| 30 gün | Olumsuz psiko-teknik raporuna itiraz (il sağlık müdürlüğü) | 2 yıl teste alınmama |
| 45 gün | Psiko-teknik sonrası psikiyatriye başvuru | 6 ay teste alınmama |
| 3 ay | İtiraz sonrası ikinci değerlendirme de olumsuzsa yeniden giriş | — |
| 2 yıl | Üçüncü değerlendirme de olumsuzsa bekleme | — |
| 10 yıl | Kayıtların sistemde saklanması | — |
Süre içinde araç kullanırsanız
Kanunun 36'ncı maddesi, 2026'da değiştirilerek üç ayrı durum belirledi:
"a) Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40.000 Türk lirası, b) (…) sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası, c) Sürücü belgesi iptal edildiği hâlde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Ayrıca (…) motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir."
2918 sayılı Kanun m.36/3 (Değişik: 12/2/2026 – 7574 s.K. m.9)Bu ceza da "Kanun kapsamında verilen idari para cezaları" içindedir; ödenmediği sürece belgeniz iade edilmez. Kaza olursa sonuçlar idari cezanın çok ötesine geçer.
İptal edilenler için: kursa dönüş şartları
İptal hâlinde yeniden belge almak için sürücü kursuna devam edip sınavda başarılı olmak gerekir. Kursa başlayabilmek için genellikle üç şart aranır:
- İptal türüne göre belirlenen sürenin geçmiş olması (örneğin uyuşturucuda beş yıl, bazı ihlallerde bir yıl)
- İdari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması
- Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösterir belgenin kursa ibrazı
Sıralama kritik: önce rapor, sonra kurs kaydı.
Hangi belgeleri hazırlamalısınız?
- T.C. kimlik kartı
- Trafik biriminden gelen tebligat
- Cezaların ödendiğine dair kayıt
- Gerekiyorsa psiko-teknik raporu — e-Devlet barkodlu çıktısı
- Gerekiyorsa psikiyatri raporu
- Gerekiyorsa eğitim katılım belgesi
En sık yapılan on hata
- Tebligatı okumadan işlem yapmak; eğitim gerekirken psikoteknik yaptırmak
- Süreyi olay tarihinden saymak; süre tebligattaki başlangıç tarihinden işler
- Ödenmemiş eski bir cezayı atlamak
- Psikiyatriye psiko-teknikten önce gitmek
- 45 günü kaçırmak
- Olumsuz sonuçta 30 günlük itirazı kullanmamak
- Randevuyu son güne bırakmak
- Vardiya ya da sefer çıkışı teste girmek
- Gözlüğü yanında götürmemek
- Süre dolmadan direksiyona geçmek
Sık karşılaşılan özel durumlar
Ticari şoförüm, işimi kaybediyorum. Geri alma süresi boyunca ticari araç kullanamazsınız. İşvereninizi erken bilgilendirin; belge takibi filo açısından da yükümlülüktür.
Tebligat elime ulaşmadı. Cezaları ve kayıtları e-Devlet'ten kontrol edin; süreler tebliğ tarihinden işlediği için tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı önemlidir. Bu noktada bir avukata danışmak yerinde olur.
Adresim değişti. Adres değişikliğini bildirmemek, tebligatın size ulaşmaması ve sürelerin farkında olmadan işlemesi anlamına gelir.
Birden fazla ihlalim var. Süreler ve şartlar üst üste binebilir; örneğin hem ceza puanı hem kırmızı ışık süreci aynı anda işleyebilir. Her biri ayrı tebligatla bildirilir.
Bu rehber hukuki danışmanlık değildir
Buradaki bilgiler mevzuat metinlerine dayanır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi dosyanızda hangi maddenin uygulandığı, sürenin ne zaman başladığı ve hangi belgenin istendiği size tebliğ edilen yazıda yazar. Tereddüt hâlinde bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Resmî Gazete — resmigazete.gov.tr
- Karayolları Trafik Yönetmeliği m.79 ve 4 sayılı Cetvel — mevzuat.gov.tr
- Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı duyurusu — trafik.gov.tr
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (itiraz ve erken ödeme) — mevzuat.gov.tr
- e-İmzalı psikoteknik rapor sorgulama — turkiye.gov.tr
Not: Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; mevzuat değişebilir.
Sık sorulan sorular
Hangi ihlallerde psikoteknik zorunlu?
Alkolden beş yıl içinde üç ve daha fazla geri alma, aynı yıl ikinci kez 100 ceza puanı, kırmızı ışıkta 3-4-5. ihlal, hızda beşinci geri alma, ters yön ve saldırgan takip, drift, motosiklette akrobatik hareket, çakar-siren ihlalinin tekrarı ve aday sürücü belgesinin iptali sonrası kursa başvuru. Hangisinin size uygulandığı tebligatta yazar.
Süre dolunca ehliyetim kendiliğinden verilir mi?
Hayır. Cezaların tamamının ödenmiş olması ve tebligatta istenen psiko-teknik, psikiyatri ya da eğitim şartlarının tamamlanmış olması gerekir.
Geri alma ile iptal arasındaki fark nedir?
Geri almada belge süre sonunda iade edilir. İptalde belge ortadan kalkar; yeniden almak için sürücü kursuna devam edip sınavda başarılı olmak, kursa başlamak içinse cezaların ödenmesi, sürenin geçmesi ve psiko-teknik ile psikiyatri belgesinin ibrazı gerekir.
Geri alma süresinde araç kullanırsam ne olur?
2918 sayılı Kanun m.36/3-b uyarınca 200.000 TL idari para cezası uygulanır; aracı kullanmasına izin veren işletene de 40.000 TL verilir. Bu ceza ödenmeden belge iade edilmez.
Psiko-teknik sonucu olumsuz çıkarsa ne yapabilirim?
Otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edebilirsiniz; başka bir merkeze sevk edilirsiniz ve ikinci raporun sonucu geçerli olur. İtiraz edilmezse iki yıl teste alınmazsınız.
Cezaların tamamını ödemek şart mı?
Evet. 2026 değişiklikleriyle birçok maddeye, iade için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı eklendi.
Bunları da okuyun
Daha fazla bilgi için bize ulaşın
Durumunuza özel sorularınızı telefonla ya da WhatsApp'tan iletebilirsiniz. Elinizde trafik şubesinden gelen bir yazı varsa, birlikte bakalım.
Hüdavendigâr Mah. Çekirge Cad. No: 31