Psikoteknik cihazında hangi testler var? Dokuz başlık tek tek

Teste girmeden önce neyle karşılaşacağınızı bilmek kaygıyı azaltır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 4 sayılı Cetveli, ölçülecek yetenekleri madde madde sayar. İşte tamamı.

Zihinsel yetenekler

• Dikkat. Çeşitli uyaranlar arasından yalnızca kritik olanların seçici algılamayla fark edilmesi. Asıl ölçüm, bu performansın testin sonuna kadar sürüp sürmediğidir.
• Anlama ve değerlendirme (muhakeme). İpuçlarından anlamlı sonuç çıkarabilme. Yönetmelik gereği sözel olmayan bir testle ölçülür.
• Hız ve mesafe algılama. Hareket hâlindeki nesnenin hızını ve uzaklığını tahmin edebilme. Esas olan, tehlike oluşturmayacak şekilde davranmaktır.
• Geniş görüş alanında uyaran fark etme. 140 derecelik alan içinde uyaranı ilk fark ettiğiniz nokta ölçülür; merkeze ayrıca bir görev verilebilir.
• Şekil algılamada görsel süreklilik. Seçme kuralını akış boyunca sürdürebilme ve tepki hızı.
• Görsel bellek. Trafik fotoğrafları çok kısa süre gösterilir; belirlenmiş unsurları hatırlamanız istenir.

Psiko-motor yetenekler

• Tepki hızı. Görsel ve işitsel uyaranlara ellerle ve ayaklarla tepki verilir; yanıltıcı uyaranlar ve stres altında ölçülür.
• Koordinasyon düzeyi. Farklı uzuvların aynı anda uyumlandırılması.
• Kişilik, uyum, tutum ve öfke. Sonucu belge vermeye esas değildir; merkezde yapılacak farkındalık eğitiminde ve genel değerlendirmede kullanılır.

Rapor kaç bölümden oluşur?

Yönetmelik, test sonuçlarının dokuz bölümden oluşan bir Psiko-Teknik Değerlendirme Raporu hâline getirilmesini öngörür. İlk sekiz bölümde her bir özelliğe yönelik bulgular yer alır. Yani rapor tek bir "geçti/kaldı" damgası değil, beceri beceri ayrılmış bir tablodur.

Testlerin taşıması gereken standartlar

Kullanılan testlerin uluslararası psikometrik standartlara sahip olması zorunludur: nesnellik, güvenilirlik, geçerlilik. Bu yüzden "internetten psikoteknik testi çözdüm" demek anlamlı bir hazırlık sayılmaz; ölçüm standardize cihazlarla yapılır.

Kaynaklar

• Karayolları Trafik Yönetmeliği 4 sayılı Cetvel m.12, m.14, m.17 — mevzuat.gov.tr

Not: Mevzuat değişebilir. Bu yazı Ağustos 2026 tarihli metinlere göre hazırlanmıştır; kendi durumunuz için elinizdeki tebligatı ve güncel mevzuatı esas alın.