Ticari araç şoförleri için psikoteknik: beş yıl kuralı ve SRC ilişkisi

Ticari araç kullanan sürücülerin dosyasında birden fazla belge bulunur ve bunlar sürekli birbirine karıştırılır. Kısaca ayıralım.

Psiko-teknik değerlendirme raporu

Karayolu Taşıma Yönetmeliği, yetki belgesi kapsamında çalışan şoförler için şu şartı koyar: şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu, yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almaları (m.34/1-e).

Yönetmelikte bir istisna da var: adına C1 veya K2 yetki belgesi düzenlenmiş gerçek kişilerin taşıt belgesinde yalnızca bir adet kamyonet cinsi taşıt kayıtlıysa ve bu taşıtı yetki belgesi sahibi kullanıyorsa farklı hüküm uygulanır. Kendi durumunuzun bu istisnaya girip girmediğini yetki belgenizle birlikte kontrol ettirin.

SRC belgesi

Mesleki yeterlilik eğitimi ve sınavı sonrası verilen, hangi tür taşımacılığı yapabileceğinizi gösteren belgedir (SRC1–SRC5). Psikoteknik onun yerine geçmez, o da psikoteknik yerine geçmez. İkisi ayrı süreçlerdir.

Sürücü sağlık raporu

Görme, işitme ve genel sağlık durumunu değerlendiren, hekim tarafından düzenlenen rapordur. Psiko-teknik değerlendirme ondan ayrı bir ölçümdür; çoğu durumda ikisi birlikte istenir.

Süreyi kaçırmamak için

Raporun bitiş tarihini beklemek yerine, süre dolmadan yaklaşık bir ay önce randevu almak en rahat yol. Çünkü sonuç olumsuz çıkarsa itiraz ve tekrar giriş süreleri devreye girer; son güne bırakan sürücü bu arada çalışamaz hâle gelir.

Firmalar açısından da durum aynı: şoförün belgesi süresi dolmuş hâlde yola çıkarsa yalnızca sürücü değil işleten de risk altındadır. Filo yöneticilerinin şoför başına bitiş tarihi tutması, e-Devlet barkodlu çıktı istemesi en pratik yöntemdir.

Kaynaklar

• Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.34 — mevzuat.gov.tr
• e-Devlet rapor sorgulama — turkiye.gov.tr

Not: Mevzuat değişebilir. Bu yazı Ağustos 2026 tarihli metinlere göre hazırlanmıştır; kendi durumunuz için elinizdeki tebligatı ve güncel mevzuatı esas alın.